گروه طراحان آرمکده

تاریخچه لوگو پرسپولیس

آنچه در این مقاله می خوانید

فوتبال یکی از پرطرفدارترین و جذاب‌ترین رشته‌‌های ورزشی دنیاست که افراد زیادی برایش سر و دست می‌شکانند. بسیاری از کودکان و نوجوانان با تاثیر از افتخار آفرینی‌های تیم‌های محبوب‌شان رویای تبدیل شدن به یک فوتبالیست بزرگ را در سر می‌پرورانند و بسیاری برای رسیدن به بلیط بازی تیم خود دچار مصدومیت و جراحت می‌شوند. 

هر تیم فوتبال درست شبیه به یک امپراطوری کوچک، نشان و رنگ مخصوص به خود را دارد که در عین متمایز کردن تیم در بین سایرین به هوادارن اجازه می دهد تا با پوشیدن لباس و نشان تیم یا در دست گرفتن پرچم آن، برند تیم محبوب خود را به سایرین معرفی کنند.

پرسپولیس نیز به عنوان یکی از محبوب‌ترین تیم‌‌های فوتبال ایران از این قاعده مستثنی نیست و می‌توانید رنگ و لوگوی مخصوص آن را در تمام کشور مشاهده کنید. اما آیا به عنوان یک طرفدار از داستان این لوگوی محبوب باخبرید؟ 

آيا می‌دانید نشان پرسپولیس دوست داشتنی چه مفهوم پنهانی را در خود جای داده است؟ اگر برای رسیدن به پاسخ کنجکاو شده‌اید، با ما در کندوکاو تاریخچه لوگو پرسپولیس همراه شوید.

تاریخچه لوگو پرسپولیس

درباره برند پرسپولیس

برند پرسپولیس که همگی ما آن را با به خاطر تیم فوتبال جوانانش می‌شناسیم، درواقع یک باشگاه فرهنگی و ورزشی است که از تیم‌های دیگری همچون تیم فوتبال بانوان، امید، نونهالان، نوجوانان و همچنین تیم دوم یا آماتورها تشکیل شده است. 

این باشگاه فوتبال در دی ماه سال ۱۳۴۲ شمسی توسط علی عبده (مالک باشگاه بولینگ عبده) در پایتخت ایران تاسیس شد. تیم فوتبال پرسپولیس با بازی در لیگ خلیج فارس و افتخار آفرینی‌های مداوم در این لیگ برتر، تبدیل به یکی از محبوب‌ترین و پرافتخارترین برندهای ورزشی در ایران شد. 

این برند که گاها با نام‌هایی همچون ارتش سرخ‌، سرخ‌پوشان، قرمز‌پوشان و سرخ‌ها شناخته می‌شود، رنگ قرمز را به نماد مشهور خود تبدیل کرده است و تمام ایرانیان یک بار هم که شده با دیدن رنگ سرخ به یاد برند پرسپولیس افتاده‌اند. 

 این برند، در طول تاریخ ایران دستخوش تغییرات بسیاری شده و از انقلاب ۵۷ تا کنون مالکان متعددی به خود دیده است. با این وجود همواره دو مشخصه‌ی اصلی خود یعنی قرارگرفتن در فهرست صدرنشینان لیگ و همچنین رنگ قرمز را به‌خوبی حفظ کرده است. 

برند پرسپولیس در نگاه عامه یک برند مردمی به حساب می‌آید، اما اگر نگاهی به تاریخچه لوگو پرسپولیس و موسسان آن بیندازیم، می‌توانیم رد پای مقامات عالی‌رتبه و سلطنتی را در شکل‌گیری این برند مشاهده کنیم. 

امروزه، برند پرسپولیس به عنوان یکی از پرطرفدارترین تیم‌های ورزشی آسیا شناخته می‌شود و در بین تیم‌هایی همچون دالیان چین و الهلال عربستان در مقام نخست محبوبیت قرار دارد.

تاریخچه لوگو Perspolice

حالا که از باشگاه پرسپولیس صحبت به میان آمد بد نیست تاریخچه لوگو پرسپولیس را نیز با هم بررسی کنیم. پس از تاسیس باشگاه پرسپولیس در سال ۱۳۴۲ شمسی، تیم‌های موجود در این باشگاه با لباس و پرچم مزین به نشان فروهر در انظار عموم ظاهر می‌شدند. 

با اینکه روایت‌ها درمورد تاریخ دقیق طراحی این لوگو متفاوت است و برخی آن را مربوط به ۵ سال پس از تاسیس برند می‌دانند و برخی دیگر طراحی آن را مصادف با تاسیس برند در نظر می‌گیرند، اما روی شکل ظاهری اولین لوگو پرسپولیس اتفاق نظر وجود دارد. 

این لوگو، که البته نمی‌‌توان دقیقا آن را یک آرم تجاری در نظر گرفت، تصویر فروهر (نیروی معنوی حیات در آیین زرتشت که به شکل مردی با بال‌های عریض و حلقه‌ای در دست به تصویر کشیده می‌شود) را در میان قابی از گل‌برگ به نمایش می‌گذاشت که نام پرسپولیس با فونت فارسی درشت در بالای آن به چشم می‌خورد. 

در بخش زیرین این قاب واژه‌ی باشگاه ورزشی پرسپولیس با حروف لاتین و با تاکید بر کلمه‌ی پرسپولیس حک شده بود. یکی از خلاقیت‌های به کار رفته در طراحی این لوگوی تاریخی پرسپولیس، استفاده از رنگ سفید در پس زمینه‌ای سرخ بود که باعث می‌شد معنویت فروهر بیش از پیش به نمایش گذاشته شود. برخی فروهر را نشانی برای یادآوری تیم شاهین که پیش زمینه‌ی تاسیس برند پرسپولیس بود می‌دانند.

لوگو پرسپولیس

سیر تکامل لوگو پرسپولیس

تاریخچه لوگو پرسپولیس به نشان فروهر در گل نشسته ختم نمی‌شود، چرا که لوگوهای این برند نیز همچون سهام داران و صاحبین آن مدام در تغییر بوده است و برای تبدیل شدن به لوگوی امروز پرسپولیس مسیر طولانی و پر پیچ و خمی را طی کرده است.

 اولین نشان برند پرسپولیس که چندان شباهتی به یک لوگوی تجاری و حرفه‌ای نداشت و به‌صورت گاه و بی‌گاه روی پرچم یا لباس بازیکنان تیم نقش می‌بست خیلی زود جای خود را به تصویری مفهومی‌تر و هوشمندانه‌تر داد.

 این تصویر که نمادی از سردیس‌های تخت جمشید یا به بیان دیگر پرسپولیس (شهر پارسی) بود، سه سال پس از نقش بستن افتان و خیزان فروهر بر روی لباس‌ها و پرچم پرسپولیس به نمایش در آمد. 

این لوگو متشکل از دو سردیس متقارن از حیوانی شبیه به شیر شاخ دار بود که جامی را احاطه کرده‌اند. در زیر این جام علامتی شبیه به حلقه‌های المپیک به چشم می‌خورد که می‌توان گفت چندان بی‌ارتباط به حوزه‌ی فعالیت این برند نبود.

پس از پیروزی انقلاب در سال ۵۷، نام و لوگوی برند پرسپولیس نیز از تغییرات بنیادین در امان نماند و این تیم تا سال‌ها از هیچ علامتی به عنوان لوگو استفاده نمی‌کرد. در سال ۱۳۶۵ نام پرسپولیس به‌طور رسمی به «پیروزی» تغییر کرد و پس از آن استفاده از لوگویی با نماد پرسپولیس برای این برند کاملا بی‌معنی به نظر می‌رسید. 

به همین خاطر باشگاه یک لوزی را به عنوان نماد و لوگوی خود برگزید! طولی نکشید که با پیروی از مد آن سال‌ها، لوگوی لوزی جای خود را به نام حک شده‌ی پیروزی در حلقه‌ای از گل داد و به این ترتیب لوگوی پیروزی تا سال ۱۳۶۹ به همین شکل باقی ماند.

با تغییر شرایط سیاسی کشور و به درخواست عباس انصاری فرد، نام پرسپولیس مجددا به این باشگاه بازگشت و به‌طور رسمی ثبت شد. بنابراین لوگوی پیش از انقلاب این تیم که دو سردیس شیرمانند و یک سکو و جام را به نمایش می‌گذاشت به عرصه بازگشت. این لوگو تا اوائل دهه‌ی هفتاد به شکل سنتی خود مورد استفاده قرار گرفت، اما اواخر این دهه داستان تازه‌ای برای لوگوی همیشه متغیر پرسپولیس به دنبال داشت. 

لوگوی پرسولیس در این زمان دستخوش تغییری اساسی شد و با حذف سکوی زیر جام و تغییر شکل سردیس‌های شیر به سردیس‌هایی شبیه به اسب (گاو) حالتی ساده‌تر به خود گرفت. جام در این لوگو بزرگتر از همیشه به تصویر کشیده شده بود و همچنان نام پرسپولیس با فونت فارسی در زیر آن به چشم می‌خورد.

این لوگو در تایخچه لوگو پرسپولیس تنها چند سال دوام آورد و با شروع دهه‌ی ۸۰، جای خود را به لوگوی جدیدی داد که از نظر ظاهری به لوگوهای قبلی شبیه‌تر بود. سردیس‌ها به حالت قبلی بازگشته بودند و سکوی حذف‌شده‌ی زیر جام دوباره به جای خود بازگشته بود.

تاریخچه لوگو پرسپولیس

 تنها تغییر اساسی در این لوگو تبدیل شدن ۵ حلقه‌ی المپیک به ۳ حلقه بود. در تغییرات بعدی این لوگو، طراحان تنها به حذف و اضافه کردن دایره‌ای به عنوان قاب بسنده می‌کردند و گاهی هم فونت و کلمات موجود در لوگو تغییر می‌کرد. تا اینکه در سال ۹۲ لوگوی نهایی پرسپولیس طراحی شد.

در آخرین لوگوی پرسپولیس حلقه‌ی دور سردیس‌ها حالتی سه‌بعدی و نامرئی پیدا کرد و توسط شکلی سپر مانند احاطه شد. سکوی جام کمی باریک‌تر و کشیده‌تر شد و نام فارسی پرسپولیس و پس از آن نام لاتین باشگاه و همچنین تاریخ تاسیس برند به این لوگو اضافه شد.

مفهوم لوگوی پرسپولیس

اگر تاریخچه لوگو پرسپولیس را دقیق‌تر بررسی کنید، متوجه خواهید شد که این برند ملی قصد دارد تعلق خود را به کشور باستانی ایران به‌صورتی واضح بیان کند. تعیین نام پرسپولیس به وضوح این تعلق خاطر را نشان می‌دهد و انتخاب یک المان تاریخی از نمادهای شناخته‌ی شده‌ی ایران باستان یعنی سردیس‌های مشهور تخت جمشید، بر این ادعای ما صحه می‌‌گذارد. 

البته مناقشات بر سر مفهوم این سردیس‌ها نیز کم نیست. برخی سردیس‌های به کار رفته در این لوگو را شیر یا گاو و برخی دیگر آن را شیردال (GRIFFIN) می‌دانند. این در حالی است که با نگاه دقیق‌تر به شکل ظاهری این سردیس و گشت‌وگذاری در اساطیر و افسانه‌های ایران باستان، تصویر «آنزو» شیر پرنده‌ی شاخ و بالدار افسانه‌ای را شناسایی خواهید کرد.

 آنزو در افسانه‌ها پرنده‌ای اساطیری و نیرومند است که بدن و دستانی شبیه به شیر، بال‌ها و پاهایی شبیه به عقاب و دو شاخ به روی سر دارد. این پرنده‌ی شیر مانند که محافظ خدایان بود، نماد زیاده‌‌خواهی و میل به رشد و پیشرفت است که با توجه به عملکرد تیم پرسپولیس می‌توان انتخاب طراح را تحسین کرد.

بررسی شکل ظاهری در تاریخچه لوگو پرسپولیس

همانطور که پیش از این در بررسی تاریخچه لوگو پرسپولیس و تحولات آن نیز بیان کردیم، لوگوی نهایی پرسپولیس متشکل از سپری سرخ با کادری مشکی در بالا و پایین است که تصویر متقارن از سردیس آنزو و سکوی نگهدارنده‌ی جام را در دایره‌ای نامرئی در خود جای داده است. 

 لوگو پرسپولیس

جزئیات متعددی از قبیل تصویر یک ستاره در بالای جام و همچنین سه حلقه‌ی در هم رفته روی سکوی نگهدارنده‌ی جام به چشم می‌خورند که هر یک مفهوم خاصی را به بیننده القا می‌کنند.

معمولا در روان‌شناسی اشکالی همچون سپر حس قدرت و مقاومت را در بیننده ایجاد می‌کنند و برای ایجاد حس امنیت مورداستفاده قرار می‌گیرند. دایره‌ی نامرئی درون سپر نیز همچون تمامی اشکال هندسی دارای مفهوم پنهانی است که آن را برایتان رمزگشایی خواهیم کرد! 

دایره در روانشناسی اشکال و به‌خصوص طراحی لوگو مسئول القای حس وحدت و همبستگی است و می‌توان نامرئی شدن آن در این لوگو را نشانه‌ای از عجین شدن مفهوم اتحاد با گوشت و پوست اعضای تیم این برند دانست.

همانطور که در بخش‌های پیشین درباره‌ی تاریخچه لوگو پرسپولیس گفتیم، آنزو نیز نماد تمایل به پیروزی و پیشرفت و موجودی اسطوره‌ای در اساطیر ایران باستان است. پس قدمت و هویت برند را نیز به‌خوبی به نمایش می‌گذارد. حلقه‌های حک شده روی سکو نماد برتری این برند در آسیاست و جام و ستاره‌ی بالای آن به دستاوردهای تیم اشاره دارد.

بررسی فونت در تاریخچه لوگو پرسپولیس

حتما می‌دانید که فونت‌ها نیز همچون شکل‌ها و رنگ‌ها تاثیر زیادی در شناسایی هویت برند و انتقال پیام آن به مخاطبین دارند. فونت عجیب به کار رفته در واژه‌ی فارسی پرسپولیس نیز وظیفه‌ی خود را به‌خوبی انجام داده است و با بررسی تاریخچه لوگو پرسپولیس و مشاهده‌ی فونت‌های قبلی می‌توان بیش از پیش متوجه این تغییر شد. اولین حرف از واژه‌ی پرسپولیس به‌صورت کشیده نوشته شده است و انتهای حرف سین نیز به همین منوال کشیده شده است که حالتی شبیه به پرانتز ایجاد کرده‌اند. 

این ایده موجب شده است تا نام پرسپولیس و نحوه‌ی نوشتار آن بسیار خشن و استوار به نظر برسد. البته بخش لاتین نوشته‌‌های موجود در لوگو بسیار ساده و بدون افت و خیز خاصی نوشته‌ شده‌اند که با ماهیت اطلاعاتی‌شان هماهنگی دارد.

بررسی رنگ در تاریخچه لوگو پرسپولیس

با گشت و گذاری مختصر در تاریخچه لوگو پرسپولیس خواهید دید که رنگ قرمز و سفید همواره پای ثابت تمامی لوگوهای پرسپولیس، از دیرباز تا به امروز بوده است. اما در لوگوی اخیر این برند رنگ‌هایی همچون مشکی و طلایی نیز به آن اضافه شده است که در این بخش به مفهوم هر رنگ و تاثیر آن بر ذهن مخاطب می‌پردازیم:

- قرمز: این رنگ حس هیجان و قدرت را به بیننده القا می‌کند و استفاده در آن برای برندی ورزشی، انتخابی بسیار مناسب است. طیف قرمز انتخاب شده برای این لوگو حالتی مات دارد که قدمت برند را نیز به نمایش می‌گذارد.

 لوگو پرسپولیس

- سفید: سفید رنگی جوان و نشان‌دهنده‌ی سرزندگی است. این رنگ در دسته‌ی رنگ‌های خنثی قرار می‌گیرد و برای برجسته‌سازی اجزای لوگو استفاده می‌شود.

- مشکی: رنگ مشکی القاکننده‌ی حس سرسختی، جدیت و ماندگاری است. با استفاده از این رنگ در کادر پایین و بالای سپر و همچنین نام پرسپولیس، احساس استقامت و جدیت بیش از پیش به بیننده منتقل می‌شود.

- طلایی: طرلایی رنگی برای بیان ارزشمندی است و انتخاب آن برای ستاره‌ی بالای لوگو، نشان‌دهنده‌ی ارزشمندی دستاوردها و پیروزی‌های ممتد این تیم است.

لوگوی پرسپولیس چه نوع لوگویی است؟

لوگو پرسپولیس در دسته‌ی لوگو نشان‌ها (emblem) قرار دارد. این نوع از لوگوها معمولا از یک تصویر یا مشخصه‌ی بصری شناخته شده، نام برند و همچنین کادری شبیه به سپر یا مهر استفاده می‌کنند. 

لوگو نشان‌ها یکی از قدیمی‌ترین انواع سبک های لوگو هستند که به دلیل بهره‌مندی از تمامی اجزاء طراحی برند، می‌توانند بیشترین تاثیر را بر ذهن مخاطب داشته باشند. به همین خاطر بیشتر سازمان‌ها و همچنین صنایعی همچون خودرو سازی این نوع از برند را برای خود انتخاب می‌کنند.

خب! می‌بینید که تاریخچه لوگو پرسپولیس پر از افت و خیز و ماجراهای گوناگون بوده است. از نداشتن لوگوی مرتبط گرفته تا تغییر نام‌‌های ممتد و نزاع بر سر حیوان موجود در لوگو همگی موجب شده‌اند که این لوگوی محبوب با گذر از کوره‌ی حوادث به شکل پخته‌ی امروزی خود دربیاید و با درخشش بر روی پرچم‌ها، لباس‌ها و سایر المان‌هایی همچون ماگ و دفترچه، دل تمامی طرفداران این تیم را برباید. پس می‌بینید که تاریخچه‌ لوگو پرسپولیس مثل بسیاری از لوگوهای معروف دنیا، پر از حوادث جذاب و بعضا رمزآلود است و همین موضوع جذابیت این برند جهانی را چند برابر کرده است.

اشتراک گذاری:





نام
ایمیل
نظر